โครงการเตรียมความพร้อมเพื่อป้องกันและระงับอัคคีภัยในองค์กร

ตามมาตรฐานของสมาคมการดับเพลิงและช่วยชีวิต FARA

FARA-FS (Fire Safety) Certified และ ASIA - SHE

อาจารย์คณาทัต จันทร์ศิริ  

(A03)ขณะนี้ เอกสาร A03 ถูกปรับเปลี่ยนใหม่แล้ว กรุณาติดตาม click

A01

A02-E

A04

A06

A08

A10

A12

A14

A16

A18

A20

A22

A24

A26

A28

A30

A32

A34

A36

A02

A03

A05

A07

A09

A11

A13

A15

A17

A19

A21

A23

A25

A27

A29

A31

A33

A35

A37

มาตรฐานการป้องกันอัคคีภัย FARA-FS(Fire Safety) Certified เพื่อ ASIA-SHE

โครงการของสมาคมการดับเพลิงและช่วยชีวิต FARA Fire And Rescue Association เพื่อพัฒนาระบบความปลอดภัยโดยเฉพาะด้าน

การป้องกันระงับอัคคีภัยและการช่วยชีวิต ให้มีมาตรฐานเทียบเท่ากับนานาประเทศ เพื่อส่งเสริม “การพัฒนาคุณภาพองค์รวม” TQM 

Total  Quality Management ให้แก่หน่วยงานทั้งภาครัฐและเอกชน โดยใช้การฝึกอบรมตามหลักสูตรที่กำหนด  แล้วประเมินมาตรฐานและ

รับรอง ด้วยนโยบาย “ใกล้ชิดประดุจมิตรและญาติ”

เงื่อนไขในการขอรับรองมาตรฐาน FARA –FS Certified

หน่วยงานที่ต้องการมาตรฐานการป้องกันอัคคีภัย FARA-FS จะต้องผ่านการอบรมตามข้อกำหนด 4 หลักสูตรภายใน 1 ปี

(รายละเอียดดูในเอกสาร BO3-B06) พร้อมทั้งปฏิบัติตามเงื่อนไขดังต่อไปนี้

เมื่อผ่านการอบรมหลักสูตรที่ 2 (ERT) แล้ว ERT จะต้องดำเนินการอบรมเจ้าหน้าที่ที่เหลือทั้งหมดให้สามารถใช้เครื่องดับ เพลิงเบื้องต้นได้ และ

ERT ทุกคนต้องผ่านการฝึกอบรมงานของ ER อย่างน้อย 6 ครั้ง รวมเวลา  6 ชั่วโมง

เมื่อผ่านการอบรมหลักสูตรที่ 3 (HB) แล้วจะต้องจัดตั้งสภาความปลอดภัยของหน่วยงาน เพื่อดำเนินกิจกรรมด้านการบริหารความเสี่ยง

ความปลอดภัยและสิ่งแวดล้อมอย่างต่อเนื่อง

ต้องจัดทำคู่มือการป้องกันระงับอัคคีภัยและภัยพิบัติของหน่วยงานแจกให้เจ้าหน้าที่ทุกคน

เมื่อผ่านการอบรมหลักสูตรที่ 4 (ED) แล้วต้องดำเนินการซ้อมแผนฉุกเฉินไปตามหน่วยงานย่อยต่างๆให้ได้ด้วยตนเอง

การรับรองมาตรฐานครั้งแรกมีอายุ 3 ปี     ครั้งต่อไปต้องประเมินด้วยการตอบคำถามในเอกสาร  พร้อมกับต้องจัดการอบรม

      หลักสูตร ERT ต่อเนื่องไปจนได้ ERT ครบ 100% (ซึ่งสมาคม FARA จะดำเนินการให้ไม่เกิน 3 รุ่น หลังจากนั้นหน่วยงาน 

      ต้องดำเนินการเอง เพื่อให้สามารถพึ่งพาตนเองได้อย่างถาวร)

เมื่อผ่าน FARA-FS Certified แล้ว จะได้รับ ASIA-SHE Certificate 1 (Safety in case of emergency)

เกณฑ์ขั้นต้นสู่มาตรฐานฯ

1.    ติดตั้งอุปกรณ์ป้องกันและระงับอัคคีภัยขั้นต้น จนถึงขั้นปานกลาง ( Fire Extinguisher & Fire Hose System )

      ตามมาตรฐานที่กำหนด

2.    มีป้ายสื่อความปลอดภัย ( Safety Sign )  ให้ครบถ้วนชัดเจน และมีรูปแบบเป็นสากล

3.    มีแผนฉุกเฉิน ( Emergency Plan & Evacuation Drill )พร้อมบุคลากรรับผิดชอบ  ERT Emergency

        Response Team  และเคยฝึกปฏิบัติมาแล้ว อย่างสม่ำเสมอ โดยมีคู่มือที่กำหนดรายละเอียดครบถ้วน มอบให้

      เจ้าหน้าที่ทุกคน

เกณฑ์ขั้นต้นทั้ง 3 ข้อนี้  จะต้องถูกกำหนดเป็นนโยบายของหน่วยงานที่ขอมาตรฐาน และดำเนินการให้เสร็จสิ้นตามกำหนดในคู่มือฯ ( เพื่อให้เกิดความยั่งยืนในการ

ป้องกันและบรรเทาภัย  ควรปฏิบัติตามยุทธศาสตร์ 12 ขั้น ของ FARA-FS  ในเอกสาร B02  โดยขอได้จากสมาคมฯ FARA )

ขั้นตอนปฏิบัติเพื่อให้ได้มาตรฐานการป้องกันอัคคีภัย

1.        สำรวจตรวจตรา

2.        จัดหาเครื่องมือ

3.        ฝึกปรือผู้ใช้

2.  ตรวจสอบงบประมาณ

ควรตรวจสอบงบประมาณที่มีอยู่แล้ว หรือคาดว่าจะมีเพิ่มเติมมาในอนาคต เพื่อจะได้เลือกแผนการทำงานที่เหมาะสมได้โดยทันที เช่น

2.1    ถ้ามีงบประมาณมากเพียงพอ  ให้จัดหาอุปกรณ์ทั้งหมดที่กำหนดไว้ตามมาตรฐานโดยทันที แล้วจัดการฝึกอบรมเจ้าหน้าที่ ให้รู้

      และเข้าใจวิธีใช้อุปกรณ์เหล่านั้น  และการบริหารแผนการป้องกัน-ระงับอัคคีภัยและการช่วยชีวิตอย่างสมบูรณ์

2.2  มีงบประมาณปานกลาง  ก็ให้จัดซื้ออุปกรณ์เท่าที่จำเป็น  และตั้งงบประมาณผูกพันระยะกลาง ( ภายใน 3-5 ปี )  สำหรับจัดซื้อ

        อุปกรณ์ที่เหลือ  แต่ต้องใช้งบประมาณบางส่วนที่มีนั้น  จัดการฝึกอบรมบุคลากรให้มีความรู้เป็นประการสำคัญ  พึงระลึกเสมอ

      ว่า “คนนำเครื่อง”    คนมีความรู้ สามารถปฏิบัติได้ดีกว่าคนมีเครื่องมือมากมายแต่ใช้ไม่เป็น

2.3    มีงบประมาณน้อยมาก  ก็ควรใช้ไปในการพัฒนาบุคลากรก่อน  โดยจัดให้มีการฝึกอบรม (โดยผู้ฝึกอบรมต้องมีมาตรฐานและเข้าใจ ข้อกำหนดของ

 HA. Hospital Accreditation สำหรับโรงพยาบาล หรือมาตรฐานอื่นๆ ที่องค์กรต้องการ  เช่น    ISO 14001,   ISO(TIS)18001ทำการรณรงค์ให้ความรู้และ

ประชาสัมพันธ์ เพื่อให้บุคลากรเหล่านั้นสามารถใช้อุปกรณ์ที่มีอยู่แล้วให้เกิดประสิทธิภาพมากที่สุด โดยกำหนดตารางการปฏิบัติเป็นทางการ และต้องมีการประเมินผล

3.  ตรวจอาคารสถานที่

สำรวจอาคารและโครงสร้างกายภาพทั้งหมด  โดยคณะทำงานขององค์กรและผู้เชี่ยวชาญด้านการป้องกันและระงับอัคคีภัย   จากหน่วยงานมาตรฐานแล้วปรับปรุง

ระบบความปลอดภัยให้เป็นไปตามข้อกำหนด  ดังรายการต่อไปนี้ :

3.1  หาพื้นที่เสี่ยง (Risk Area) ต่อการเกิดเหตุเพลิงไหม้หรือภยันตรายต่างๆ เช่น อาคารแตกร้าว , ทรุด แล้วกำหนดแผนการแก้ไขเป็นรูปธรรม อย่างสม่ำเสมอ

3.2  จัดตั้งกองบัญชาการแผนฉุกเฉิน (Emergency Rescue Room) (บก.แผน)(ต้องมีที่เดียว) ให้สามารถปฏิบัติหน้าที่ได้อย่างมีประสิทธิภาพ 

หากมีอยู่แล้วให้ปรับปรุงตามความเหมาะสม (อ่านรายละเอียดคุณสมบัติ บก.แผน  ได้ที่เอกสาร A17)

3.3  กำหนดจุดรวมพล (Assembly  Area) และจุดปลอดภัย(Safe Area)  ใช้เป็นพื้นที่เพื่อตรวจสอบหาผู้ติดค้าง  ที่สามารถรองรับการอพยพ

ได้อย่างเหมาะสมหากมีอยู่แล้วให้ปรับปรุงบำรุงรักษา (ควรมีไม่น้อยกว่า 2 จุด แต่ไม่เกิน 4 จุด)  ใช้คราวละจุดเดียว

3.4  กำหนดเส้นทางอพยพหนีไฟ ( Access Route) ทั้งบุคคลและทรัพย์สิน  จากทุกๆจุดของพื้นที่ , จุดติดตั้งกล่อง ERT (ERT Box) แล้วจัดทำ

แผนผังเพื่อประชาสัมพันธ์ให้ผู้ใช้บริการและเจ้าหน้าที่ได้รับทราบทั่วกัน

3.5  กำหนดเส้นทางการจราจร (Traffic Route) ในหน่วยงาน   โดยมุ่งเน้นให้สามารถใช้ได้เมื่อเกิดเหตุเพลิงไหม้หรืออุบัติภัยต่างๆ    ซึ่งจะต้องกำหนด

ทิศทางการจราจร, กำหนดบริเวณที่จอดรถดับเพลิง ซึ่งต้องมีแหล่งน้ำสนับสนุน,  บริเวณที่จอดรถบันได บริเวณที่จอดรถฉุกเฉินต่างๆ ฯลฯ , ประตูทางเข้า-ออก และ

ประตูฉุกเฉินหากทางเข้า-ออกใช้ไม่ได้  เป็นต้น

   3.6  จุดติดตั้งอุปกรณ์ในการป้องกันและระงับอัคคีภัยอื่นๆ ที่เหมาะสมกับสถานที่และงบประมาณ   เช่น  เครื่องตรวจจับควัน และ

           ความร้อน( Smoke / Heat Detectors) ,สัญญาณแจ้งเหตุเพลิงไหม้ (Fire Alarm), หัวฉีดน้ำดับเพลิงอัตโนมัติ ( Sprinkler),

           แผงควบคุมระบบเตือนภัย( Fire Control Panel ) , ไฟฉุกเฉิน ( Emergency light )  มีจำนวนเพียงพอ  และสามารถใช้งาน

        ได้หรือไม่ ฯลฯ

  3.7  จุดติดตั้งอุปกรณ์ดับเพลิง  ทั้งเพลิงไหม้เบื้องต้น (ถังดับเพลิงแบบยกหิ้ว Portable Fire Extinguisher)  และเพลิงไหม้ขั้นรุน-

        แรง ( ระบบสายฉีดน้ำดับเพลิง ) แหล่งเก็บน้ำสำรอง,ปั๊มน้ำดับเพลิง (ดูรายละเอียดในข้อ 1 เกณฑ์ขั้นต้นฯ)

3.8    จุดติดตั้งอุปกรณ์ช่วยชีวิตอื่น ๆ  อาทิ  รอกหนีไฟ ( Fire Escape Device ) เพื่อใช้นำคนลงจากที่สูง , ท่อผ้าหนีไฟ ( Chute ) ,

      เครื่องช่วยหายใจ ( BA.) ที่กฎหมายกำหนดให้มีเพื่อปฏิบัติงานในบริเวณที่ขาดอากาศได้, เบาะลมช่วยชีวิต ( Air Cushion ),

      ขวาน, ฆ้อนปอนด์,เชือก, เปลหาม, หน้ากากฉุกเฉิน, บันไดสำหรับพาดระเบียง เข้าช่วยเหลือผู้ติดค้างบริเวณชั้น 2 , เปลผ้าใบ

      (Soft Stretcher),  อุปกรณ์ทางการแพทย์  และยาที่จำเป็น ฯลฯ

  3.9  จุดติดตั้งกล่อง ERT (ERT Box) คือ กล่องรองรับบัตรประจำตัวผู้เข้าไปช่วยเหลือในพื้นที่อันตราย

  3.10 ป้ายสื่อความปลอดภัย (Safety Sign) และป้ายประชาสัมพันธ์ภยันตรายต่างๆ  เช่น ป้ายทางออก(Exit), ป้ายทางออกฉุกเฉิน

 (Emergency Exit) ,  ป้ายทางหนีไฟ (Fire Exit) ,  ป้ายทางตัน (No Exit) ,  ป้ายจุดติดตั้งอุปกรณ์ดับเพลิง (Fire    Extinguisher) , ป้ายจุดติดตั้ง

สัญญาณแจ้งเหตุฉุกเฉิน (Fire Alarm) , ป้ายบริเวณเก็บวัตถุอันตราย (Hazardous Material) , ป้ายจุดติดตั้งรอกหนีไฟ(Fire Escape Device) ,

ป้ายบอกชั้น(Level) ,ป้ายห้องหรือแผนกต่างๆ  ฯลฯ ซึ่งต้องอ่านได้ชัดเจน ทุกมุม ทั้งกลางวันกลางคืน (สูงไม่ต่ำกว่า 2 เมตร)

3.11 ระบบการติดต่อสื่อสาร(Communication) เพื่อให้ทุกคนในหน่วยงานได้รับข่าวสารฉุกเฉินโดยทันที  อาทิ  ระบบเสียงตามสาย,  

         หอกระจายข่าว , ระบบวิทยุสื่อสาร,  ระบบติดต่อภายใน (Intercom), ระบบโทรศัพท์ , ระบบโทรทัศน์วงจรปิด ,

       โทรศัพท์มือถือ , รถกระจายเสียง หรือแม้แต่

       เครื่องขยายเสียงที่ใช้แบตเตอรี่ เป็นต้น สำรวจว่า มีจำนวนเท่าใด เพียงพอหรือไม่ เนื่องจากภาวะฉุกเฉินจะได้รับการตอบสนอง

       อย่างมีประสิทธิภาพสูงสุด ก็ด้วยระบบการสื่อสารเหล่านี้

 4. ตรวจอีกทีแผนเดิม

ทุกองค์การ จะต้องมีแผนการป้องกันและระงับอัคคีภัยอยู่แล้วอย่างแน่นอน แต่อาจไม่ได้นำมาปฏิบัติ  หรือ แผนฯนั้น อาจไม่สอดคล้องกับสภาพความเป็นจริงในปัจจุบัน

ที่ทุกหน่วยงานกำลังมุ่งเน้นไปสู่เป้าหมายแห่งการเป็นองค์การที่มีคุณภาพมาตรฐาน ดังนั้น จึงควรนำแผนฯเดิมมาวิเคราะห์ และหาทางปรับปรุงแก้ไข เพื่อให้

สอดคล้องกับแนวทางการพัฒนาคุณภาพอย่างเป็นรูปธรรม นำมาปฏิบัติได้ทันที โดยมุ่งเน้นการพึ่งพาตนเอง และการมีส่วนร่วมของบุคลากรทุกคน

 5.  ทำเสริมแผนใหม่

การจัดทำแผนการ (โครงการ) ป้องกันและระงับอัคคีภัยในหน่วยงานขึ้นใหม่นั้น จะต้องมีการวางแผนกลยุทธ์ และแผนปฏิบัติการ

อย่างมีระบบ กำหนดจุดหมายปลายทาง (ENDS) และแนวทางการดำเนินงาน (Means) ให้ชัดเจนและสอดคล้องกับการพัฒนาองค์กร ซึ่งเราควรศึกษาและเรียนรู้การบริหารจัดการแผนใหม่ สำหรับองค์การที่กำลังพัฒนาคุณภาพ ซึ่งจะได้นำเสนอเป็นตัวอย่างพอสังเขป ดังต่อไปนี้  โดยที่บางส่วนอาจไม่สามารถนำมาใช้ในการทำแผนป้องกันอัคคีภัยก็ตาม

5.1  กำหนดเจตนารมย์เชิงกลยุทธ์

5.2  การวิเคราะห์สถานการณ์

5.3  การกำหนดกลยุทธ์และการกำหนดแนวทางปฏิบัติ

5.4  การวางแผนและการบริหารแผน (โครงการ)

5.1 กำหนดเจตนารมย์เชิงกลยุทธ์ (Strategic Intent) อันมี

     5.1.1   วิสัยทัศน์ (Vision) เพื่อกำหนดสภาพในอนาคตของการป้องกันอัคคีภัย อันแสดงถึงลักษณะที่ปลอดภัยที่สุด ที่ทุกคน

                ปรารถนา

     5.1.2   พันธกิจ (Mission) ที่กำหนดขอบเขตความรับผิดชอบ  มาตรฐานทั้งพฤติกรรมและจริยธรรม

     5.1.3   จุดมุ่งหมาย (Goals) ที่มีผลลัพธ์ด้านต่างๆคือ

-          ความรับผิดชอบสาธารณะ (Public Responsibility)

-          การใช้ทรัพยากร (Capital & Financial Resources)

-          นวัตกรรม (Innovation)

-          พัฒนาการจัดการ (Managerial Performance and Development)

    5.1.4   วัตถุประสงค์ (Objectives)

           คือผลงานที่แต่ละหน่วยงานจะต้องปฏิบัติเพื่อให้บรรลุสู่จุดมุ่งหมายที่กำหนดโดยมีองค์ประกอบ

     1.  คุณลักษณะของงาน (attributes) 

     2.  ตัวชี้วัด (Index or Indicators)

     3.  เป้าหมาย (target)

    4.  ห้วงเวลา (timeframe)

      5.1.5  กลยุทธ์และกลวิธี (Strategies and tactics)

                กลยุทธ์เป็นส่วนหนึ่งของการวางแผน  ส่วนกลวิธีเป็นส่วนหนึ่งในการดำเนินงาน ซึ่งมีวิธีปฏิบัติสวนทางกัน 

                 ตามภาพที่ 2

5.2  การวิเคราะห์สถานการณ์

แนวคิดในการวิเคราะห์สถานการณ์แบบตะวันออก

-     ตำราพิชัยสงครามของชุนวู ที่มุ่งเน้นการวิเคราะห์สถานการณ์ด้านต่างๆอย่างแยบยล เช่น  “ รู้เขารู้เรา  รบร้อยครั้งมิพ่าย “ 

      “ การสู้รบที่ชาญฉลาดที่สุด คือรบน้อยที่สุด “ แนวคิดในการวิเคราะห์สถานการณ์แบบตะวันตก

-     ตัวแบบพื้นฐานในการวางแผนกลยุทธ์ของ Harvard Business school

        :   มุ่งเน้นการกำหนดกลยุทธ์ด้วยการประมวลสภาพแวดล้อมภายนอกและการวิเคราะห์สภาพภายในกิจการ

การวิเคราะห์สภาพแวดล้อมภายนอก

1.       จุดมุ่งหมายเพื่อพิจารณา

:  โอกาส (Opportunities)

:  ข้อจำกัด (Threats)

2.       ขอบเขต : สภาพแวดล้อมทั่วไป ใช้วิธี  PEST ANALYSIS  เพื่อพัฒนา

      P = Politic & Policy  กฎเกณฑ์ของรัฐ – นโยบาย 

      E = Economics เศรษฐกิจ งบประมาณ

      S = Socio – Cultural สังคม วัฒนธรรม จิตวิญญาณ

      T = Technology วิทยาการ ที่ปรับเปลี่ยนตลอดเวลา

การวิเคราะห์สภาพแวดล้อมภายใน

1.       จุดมุ่งหมายเพื่อพิจารณา – วิเคราะห์ ทรัพยากร และ สมรรถนะขององค์การ ในการใช้ทรัพยากรเพื่อประเมิน

:   จุดแข็ง (Strengths)

:   จุดอ่อน (Weaknesses)

2.       ขอบเขต : เพื่อพิจารณา

     :    ปัจจัยแห่งความสำเร็จ (Critical Success factors) อันมี

1.       คุณลักษณะของกิจการหรือปัจจัยหลักในการดำเนินกิจการ

2.       ตำแหน่งในการแข่งขัน หรือตำแหน่งที่อยู่บนเส้นทางสู่เป้าหมาย

3.       สภาพแวดล้อมทั่วไป

4.       การพัฒนาองค์การ

     :   โซ่ร้อยค่านิยม (Value chain) มุ่งวิเคราะห์ความเชื่อมโยงระหว่างค่านิยมของลูกค้ากับกิจการ เช่น ลูกค้ามีความนิยมและ

         ภูมิใจที่ใช้บริการ หรือผลิตภัณฑ์จากองค์การที่เห็นคุณค่ามนุษย์ในด้านความปลอดภัย

     :    กระบวนการหลักและระบบงาน (Core business processes and systems)

การประเมิน จุดแข็ง(Strengths) ,จุดอ่อน (Weaknesses) ,โอกาส (Opportunities) และข้อจำกัด (Threats)  ,

SWOT  MATRIX

เพื่อให้การประเมินเป็นไปอย่างครอบคลุม จึงจำเป็นต้องใช้ผลการประมวลข้อมูลด้านต่างๆ มาสรุปและวิเคราะห์

(ในองค์กรธุรกิจทั่วไป จะใช้ “การบันทึกคะแนนอย่างมีดุลยภาพ” (Balanced Scorecard) ประกอบกับการประเมินทรัพยากร )

โดยพิจารณา จาก 5 ประเด็นหลัก คือ

1.       ด้านการเงิน    : มูลค่าเพิ่มทางเศรษฐกิจ ,การหารายได้ ,งบประมาณ

2.       ด้านลูกค้า      : บริการหรือผลิตภัณฑ์ที่ดีกว่า ถูกกว่า รวดเร็วกว่า

3.       ด้านปฏิบัติการ : การพัฒนาคุณภาพ มาตรฐาน

4.       องค์การ        : บทบาทผู้นำ , การเรียนรู้ในองค์การ , สมรรถนะในการปรับตัว

5.       ทรัพยากร      : ระบบคน , ระบบทุน & ปัจจัย ,ระบบสารสนเทศ

การจัดทำ SWOT MATRIX

วิเคราะห์สภาพแวดล้อมต่างๆโดยกำหนดหัวข้อขึ้นมา 5-10 รายการ ดังตัวอย่างตารางต่อไปนี้

5.3    การกำหนดกลยุทธ์และการกำหนดแนวทางปฏิบัติ

ก : บทสรุปจากตาราง  SWOT MATRIX

ข : กำหนดกลยุทธ์โดยใช้ Balanced Scorecard

ค : ความสัมพันธ์ระหว่างกลยุทธ์กับการนำไปปฏิบัติ

ง : กำหนดแนวทางปฏิบัติโดยใช้   7 S  Framework (The Mekinsey)

ก. บทสรุปจากตาราง SWOT MATRIX

 ( ภาพที่ 3 )

พิจารณาตาราง SWOT MATRIX  จะพบว่ามีกลยุทธ์ที่สำคัญ คือ

1.  รุกไปข้างหน้า                     :  SO  Strategies  ใช้จุดแข็งภายใน กับโอกาสภายนอก  รีบเร่งรุกไปข้างหน้าอย่างเต็มกำลัง

                                               เช่น พัฒนาการบริการ – ผลิตภัณฑ์  การตลาด  การขาย  ฯลฯ

2.  การปรับภายนอก               :  ST  Strategies ใช้จุดแข็งภายในปรับกลยุทธ์ให้เหมาะสมกับข้อจำกัดภายนอก  เช่น

   สร้างความสัมพันธ์ที่ดีกับ Suppliers  สร้างพันธมิตร (ดึงศัตรู เป็นมิตร) ฯลฯ

3. การพัฒนาภายใน               :  WO  Strategies  ใช้โอกาสภายนอกที่เหมาะสม พัฒนาจุดอ่อนภายใน เช่น พัฒนาทรัพ-

   ยากรมนุษย์ด้วยการเรียนรู้ , วิจัยและพัฒนาคุณภาพ , พัฒนาระบบการบริหาร เพื่อการ

   เปลี่ยนแปลง ฯลฯ

4. การปรับเปลี่ยนภายใน        :  WT  Strategies  ใช้กลยุทธ์ที่แยบยล  อดทน และระมัดระวัง ปรับเปลี่ยนภายในให้เหมาะ

                                   สมกับอุปสรรคและข้อจำกัดภายนอก  เช่น การจัดระบบ Inventory , การลดต้นทุน,  การ

                                   ปรับปรุงกระบวนการ ฯลฯ

ข.     กำหนดกลยุทธ์

     โดยใช้ Balanced Scorecard

 ( ภาพที่ 4 )

                ตารางตัวอย่างการให้คะแนน

ค. ความสัมพันธ์ระหว่าง กลยุทธ์กับการนำไปปฏิบัติ

:  การนำกลยุทธ์ไปปฏิบัติ มีความสำคัญเช่นเดียวกับการกำหนดกลยุทธ์  อีกทั้งมีความสัมพันธ์กันโดยตรง  ผู้บริหารจะต้องมีความ

   เข้าใจในการกำหนดแนวทางการนำแผนไปปฏิบัติที่ได้ผลดี   มิฉะนั้นจะเกิดความสูญเสียขององค์การ ดังแสดงไว้ในตารางความ 

   สัมพันธ์ระหว่างกลยุทธ์กับการดำเนินงานต่อไปนี้

5.4   

  การวางแผนและการบริหารแผน (โครงการ)

        ก.   ความจำเป็นและความสำคัญของโครงการ

ข.      ประเภทและคุณลักษณะเฉพาะของโครงการ

ค.      การจัดทำเอกสารแผน

ก.       ความจำเป็นและความสำคัญของแผน(โครงการ)

เหตุผลที่ต้องใช้  “โครงการ” เป็นกลวิธีในการจัดการ ก็เพราะ

: ปัญหาการบริหารซับซ้อนมากขึ้น

: ลูกค้าเปลี่ยนแปลงความต้องการ

: ทรัพยากรมีมูลค่าสูงขึ้น

: การพัฒนาคุณภาพในการจัดการ

: การรับมือกับกลไกใหม่ของการแข่งขันในยุคโลกาภิวัฒน์

ข.       ประเภท และคุณลักษณะเฉพาะของโครงการ

1.       โครงการปรับปรุงแก้ไขปัญหา (Improvement Project)

2.       โครงการริเริ่ม หรือนวัตกรรม (Innovative Project)

3.       โครงการวิจัย & พัฒนา  (Research & Development Project)

การวางแผนโครงการ

การวางแผนโครงการ เป็นจุดเชื่อมโยงระหว่าง กลยุทธ์ กับการดำเนินงานแผนโครงการ ถือเป็นข้อกำหนดที่สำคัญสำหรับการวางแนวทางในการบริหาร และจัดการโครงการ  ซึ่งจะต้องใช้เครื่องมือดังต่อไปนี้

ก.       กระบวนการแก้ปัญหา ( ปัญหา – สาเหตุ – จุดมุ่งหมาย - วิธีแก้  คืออะไร? )

ข.       กำหนดรายละเอียดของวิธีการ ( Why – What – Where – When – Who – Whom – How – How much )

ค.       ความคิดสร้างสรรค์

ง.        การตัดสินใจ

ค.  การจัดทำเอกสารแผน

     มีคำกล่าวเสมอว่า  คิดแผนเป็น เขียนหนังสือได้ ก็ย่อมจะเขียนแผนได้เสมอ  เพียงแต่ว่าควรใช้ภาษาที่ตรงไปตรงมา  หลีกเลี่ยง

    การใช้สำนวนที่เข้าใจยาก  คิดชื่อแผนหรือโครงการ  โดยระบุชื่อตรงกับวัตถุประสงค์  ถ้าจำเป็นต้องใช้ชื่อ รหัส  (Code Name)  

    ต้องสามารถสื่อความได้เข้าใจตรงกัน  ส่วนเนื้อหาของโครงการควรครอบคลุมหัวข้อต่อไปนี้

1.       หลักการและเหตุผล  ระบุ

:  ความเป็นมาของแผน / โครงการ

:  ปัญหา และสาเหตุ

:  ผลเสียหาย ถ้าไม่แก้ไข

:  ความสำคัญตามกลยุทธ์

2.       วัตถุประสงค์

:  ระบุผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นหลังจากการดำเนินงานตามแผน หรือโครงการแล้วเสร็จ

:  ใช้คำเริ่มต้นว่า “เพื่อ …………..”

:  ถ้ามีผลลัพธ์หลายด้าน ให้แยกเป็นข้อๆ

3.       เป้าหมาย  ระบุ

:  ตัวชี้วัด  วัตถุประสงค์ เพื่อรู้ระดับผลสำเร็จ

:  เวลา  ปริมาณ  คุณภาพ  พื้นที่

:  หรือลักษณะการเปลี่ยนแปลงอื่นๆ

4.       วิธีดำเนินงาน  ระบุ

:  งานที่จะทำในแผนหรือโครงการ

:  กิจกรรมที่จะต้องดำเนินการในแต่ละงาน

:  เรียงลำดับกิจกรรมตามขั้นตอนในแต่ละกลุ่มงาน

5.       ระยะเวลาการดำเนินงาน  ระบุ

:  ระยะเวลารวม  ให้ตรงกับเป้าหมาย

:  ระยะเวลาในการดำเนินงานแต่ละด้าน

:  ควรทำตารางเวลาการปฏิบัติงาน  (Schedule)

6.       สถานที่ หรือพื้นที่ดำเนินงาน  ระบุ

:  สถานที่ หรือพื้นที่ หรือกลุ่มงาน ตามสภาพที่เป็นจริง

7.       งบประมาณ

:  คำนวณ หรือคิดค่าใช้จ่ายตามรายการของงานในแต่ละกิจกรรมโดยละเอียด

:  ระบุรายการของงบประมาณ  และค่าใช้จ่ายในการดำเนินงานตามระเบียบของหน่วยงาน

:  คำนึงเรื่องความเหมาะสมของค่าใช้จ่าย

8.       ผู้รับผิดชอบ

:  ตัวบุคคล หรือหน่วยงาน ที่จะรับผิดชอบโครงการทั้งหมด

:  ตัวบุคคล หรือหน่วยงาน ที่จะรับผิดชอบงานแต่ละด้าน

9.       การติดตามประเมินผล  ระบุ

:  แนวทางในการติดตามผลการดำเนินงาน

:  แหล่งข้อมูลที่จะใช้ในการติดตาม  ตรวจสอบผลงานว่าเป็นไปตามวัตถุประสงค์ และเป้าหมายหรือไม่

    10.    ผลที่คาดว่าจะได้รับ

:  เป็นการคาดการณ์ถึงผลที่เกิดขึ้นภายหลังจากงานสำเร็จ ตามวัตถุประสงค์ และเป้าหมายที่กำหนด

:  ผลโดยตรงคืออะไร  และผลโดยอ้อมคืออะไร

 6.  มุ่งทำไปให้ต่อเนื่อง (CQI Continuous Quality Improvement)

ความล้มเหลวของโครงการ หรือแผนใดก็ตาม  มักมีปัจจัยสำคัญอยู่ที่การขาดความต่อเนื่องสู่เป้าหมายที่ยั่งยืน  ซึ่งมีพฤติกรรมหลักคือ “งด”, “เลื่อน” , “แชเชือน” และ “บิดเบือนเป้าหมายเดิม”  ดังนั้น หากหน่วยงานใดปรารถนาที่จะประสบความสำเร็จในการเป็น องค์กรที่ปลอดอัคคีภัย อันเป็นองค์ประกอบสำคัญของโรงพยาบาลที่มีคุณภาพตามมาตรฐาน HA. หรือองค์กรมาตรฐาน ก็ควรหาลู่ทางปฏิบัติให้แผนฯ ที่วางไว้อย่างดีแล้วนั้น ดำรงและดำเนินไปได้อย่างต่อเนื่องตลอดไป  เฉกเช่นเดียวกับ “ การหายใจของมนุษย์ ที่หยุดเมื่อใด คือตายเมื่อนั้น ”

ขยายความ เกณฑ์ขั้นต้นสู่มาตรฐานการป้องกันอัคคีภัย FARA-FS (Fire Safety) Certified

1  ติดตั้งอุปกรณ์ป้องกันและระงับอัคคีภัยขั้นต้นจนถึงขั้นปานกลางอย่างถูกต้อง

1.1     ติดตั้งเครื่องดับเพลิงแบบมือถือ (Portable Fire Extinguisher) แต่ละประเภท ให้เหมาะสมกับพื้นที่ และวัตถุเชื้อ

 เพลิง  เช่น ในห้องที่ต้องการความสะอาด  ห้ามใช้เครื่องดับเพลิงชนิดผงเคมีแห้ง และเครื่องดับเพลิงที่ทำให้เกิดสารพิษ

 หรือสกปรก เป็นอันขาด  อาทิ  ห้องผ่าตัด (OR)  ห้องผู้ป่วยหนัก (ICU) ห้องฉุกเฉิน (ER)  อาคารผลิตอาหารหรือยา     

 ห้องเก็บหรือผลิตอุปกรณ์ไฟฟ้าละเอียดอ่อน ห้องอื่นที่ติดตั้งเครื่องปรับอากาศ ฯลฯ ให้ใช้เครื่องดับเพลิงชนิดก๊าซคาร์-     

 บอนไดออกไซด์ หรือน้ำยาเหลวระเหยที่ไม่มีสารพิษ CFC   และใช้น้ำ หรือโฟม ในบริเวณที่เชื้อเพลิงมีลักษณะเป็น

 ของแข็งเชื้อเพลิงธรรมดา เช่น ยาง ไม้ ผ้า กระดาษ พลาสติก ฯลฯ

1.2     จำนวนเครื่องดับเพลิงซึ่งมีประสิทธิภาพในการดับเพลิง ไม่ต่ำกว่า 6A-10B

       ไม่น้อยกว่า 1 เครื่องต่อพื้นที่ 200 ตร.เมตร( สำหรับองค์กรที่มีความเสี่ยงขั้นปานกลาง )

1.3   จำนวนเครื่องดับเพลิงไม่น้อยกว่า 1 เครื่อง ต่อระยะห่างไม่เกิน 20 เมตร

1.4   ห้ามติดตั้งเครื่องดับเพลิงสูงจากพื้น ( วัดถึงส่วนสูงสุดของเครื่องฯ )   เกินกว่า 140 ซ.ม. สำหรับเครื่องที่มีน้ำหนักเบา  (ไม่เกิน 10 กิโลกรัม)  ,

         และห้ามติดตั้งเครื่องดับเพลิงขนาดหนัก(เกิน 10 กิโลกรัม) สูงกว่า 90 ซม. โดยเฉพาะเครื่องดับเพลิงชนิดก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์   

         ในหลายๆ ประเทศนิยมตั้งเครื่องดับเพลิงไว้บนพื้น โดยมีถาดรอง เพื่อให้ สามารถหยิบใช้ได้โดยสะดวกทุกคน

1.5 ต้องมีระบบดับเพลิงเพื่อรองรับเพลิงไหม้ขั้นปานกลาง ถึงขั้นรุนแรง  อาทิ      ม้วนสายยางฉีดดับเพลิง (Fire Hose Reel ) ,

 สายฉีดดับเพลิงแบบแขวน (Fire Hose Rack) , ม้วนสายส่งน้ำดับเพลิง (Fire Delivery Hose), สาฉีดน้ำดับเพลิง (Fire Fighting Hose) , 

 สายสูบน้ำดับเพลิง (Suction  Hose)  พร้อมทั้งมีแหล่งเก็บน้ำดับเพลิง(Water Tank) , เครื่องสูบน้ำ  ดับเพลิง  (Fire Pump) ,

 ท่อทางจ่ายน้ำดับเพลิง  (Fire  Hydrant) , ท่อรับน้ำดับเพลิง ( Inlet Valve)

ระบบการบริหารเหตุฉุกเฉิน    Emergency Management System

(Incident Command System) 

ผู้ปฏิบัติงานคือ “ทีมฉุกเฉิน” ERT  Emergency Response Team

1  ทีมบัญชาการ (Command)